Full samsvarsbøying høyrer med til hovudformene i nynorsk.
EKSEMPELTEKST
Til Olav!
Gå heim til meg. Hunden er bunden og huset er ope. Gå opp trappa og finn notata frå måndag på skrivebordet mitt. Dei er reinskrivne og leselege, trur eg. Innleiinga er ikkje skriven av meg, men av Jon. Benthe og Kari har lese igjennom utkastet, og elles er innleiinga lesen av Jan Olav og Turid. Spørsmåla til slutt er førebudde av meg. Eg er ganske nøgd med dei. Kan du møte resten av oss i gruppa onsdag klokka 18.00?
Slutten er lite diskutert, og heller ikkje særleg gjennomarbeidd. Tida er forsvunnen, og inspirasjonen er flogen, men ein siste innsats er påkravd. Vi vil jo gjerne at alle delane skal vere gjennomarbeidde og godt formulerte. Vi snakkast!
Helsing Trine
Partisippa blir bøygde som adjektiv når dei er plasserte som adjektivet "open" til substantiva, slik døma viser:
hankjønn
-en |
hokjønn
-en |
inkjekjønn
-e |
fleirtal
-ne |
| ein open bil |
ei open dør |
eit ope
hus |
opne dører |
| ein bunden hund |
ei bunden ku |
eit bunde dyr |
bundne hundar |
| ein skriven stil |
ei skriven bok |
eit skrive brev |
skrivne notat |
Svake verb får ei litt enklare bøying:
| hankjønn |
hokjønn |
inkjekjønn |
fleirtal |
| ein spissa blyant |
ei spissa formulering |
eit spissa øyre |
spissa situasjonar |
| ein kjøpt CD |
ei kjøpt plate |
eit kjøpt hus |
kjøpte tilhengjarar |
| |
|
|
|
| ein dømd mann |
ei dømd kvinne |
eit dømt framlegg |
dømde forbrytarar |
| ein tald pengesum |
ei tald gruppe |
eit talt beløp |
talde kroner |
Partisippa blir bøygde når dei står etter hjelpeverba å vere, å verte og å bli. Ein bøyer altså slik:
1 Boka blir skriven ferdig innan laurdag.
2 Brevet blei skrive for fort.
3 Notata er dårleg skrivne.
4 CD-en blei kjøpt på sal.
5 CD-ane blei kjøpte i går.
Du kan gå tilbake til eksempelteksten dersom du vil sjå fleire døme.
Merk:
Ver merksam på at det er samsvarsbøying av partisippet berre etter vere, verte, bli. Etter hjelpeverbet ha har vi alltid inkjekjønnsforma av partisippet. Døme:
Alle gjestene hadde levert inn snøbretta.
Men: Alle snøbretta blei leverte inn om kvelden.
Alle gjestene hadde komme tidsnok.
Men: Alle gjestene var komne tidsnok
Øving: